Diyabet Hastalığı (Şeker Hastalığı)

Diyabet Hastalığı (Şeker Hastalığı)
09 Şubat 2018 10:27

Diyabet Hastalığı (Şeker Hastalığı)

Diyabet oldukça yaygın bir hastalık olup gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde popülasyonun %8-10 un etkiler. Birçok diyabetli hastalar tanı almaz ve birçok birey de prediyabetik (diyabet olma riski yüksek olanlar ) durumdadır. Son 50 yıldır esas olarak artmış kalori alımı azalmış hareket ve egzersiz ve bunların neden olduğu obezite (fazla kilolu) kaynaklı diyabet görülmesi 10 kat artmıştır.

Ebeveynlerden birinin diyabetik olduğu kişilerin çocuklarında yaşam boyu diyabet geliştirme riski yaklaşık %40 iken her iki ebeveyni diyabetik olan kişilerin çocuklarında bu oran yaklaşık %70 dir.

Tipik olarak diyabetin ortaya çıkmasından önce glukoz toleransında yavaş yavaş bozulmanın olduğu preklinik veya prediyabetik(diyabetin başlangıç evresi) dönem vardır. Bu süreç kişiden kişiye değişmekle birlikte ortalama on yıl ve daha fazla sürebilir.

Türkiye Endokrinoloji ve Metobolizma Derneğinin güncel diyabet taraması gereken kişiler listesi aşağıda özetlenmiştir;

-Ülkemizde 40 yaş ve üzeri toplumun %10 dan fazlasında diyabet bulunduğu için kilosu ne olursa olsun 40 yaşından itibaren 3 yılda bir tercihen açlık kan şekeri bakılarak diyabet taraması yapılmalıdır.

-(VKİ  > 25 kg/mt ) fazla kilolu olan semptomsuz kişilerin aşağıdaki risk gruplarından birine mensup olanlar daha genç yaşlarından ve daha sık olarak diyabet yönünden araştırılmaları gerekir.

-Birinci ve ikinci derece yakınlarından diyabet bulunanlar

-Diyabet riski yüksek etnik gruplara mensup kişiler

-4.5 kg üzeri bebek doğurmuş olan veya daha önce gebeliğinde diyabet tanısı alan kadınlar

-Hipertansiyonu olan bireyler (kan basıncı 140/90 mmhg yüksek olanlar )

-Dislipidemikler (HDL kolestrolu 35 mg/dl- düşük veya trigliserid 250 mg/dl -yüksek )

-Daha önce bozulmuş glukoz toleransı veya bozulmuş açlık glukozu saptanan bireyler

-PKOS tanısı alan kadınlar, İnsulin direnciyle ilgili klinik hastalık veya bulguları bulunan kişiler

-Kalp ve damar hastalığı ve diğer damar hastalıkları bulunanlar

Kliniğinde Neler Görülür?

Hastalarda sık sık idrara çıkma , ağız kuruluğu ,aşırı susama , aşırı yeme , gözlerde bulanık görme gibi başlangıç semptomları vardır. Tanı konulduğu zamana kadar hastalar uzun süre şeker yüksekliği ve ilişkili metabolik sendromlara maruz kalmanın sonucu olarak diyabetin uzun dönem komplikasyonlarını (uzun dönem yan etkileri) geliştirmiş olurlar. Bu yüzden de diyabet hastalığında erken tanı ve tedavinin önemli rolü vardır.

Tedavisinde Neler Yapılır?

Diyabet olan hastalar tanı anından başlayarak yapılan beslenme danışmanı almalıdır. Bu kilolu veya obez hastalarda kilo verme çabalarını içermelidir.Diyetteki düzenlemeler diğer müdahalelerden bağımsız olarak birçok hastada kan şekeri seviyelerinde düzelmeye neden olur. Başlangıç kan şekeri seviyelerine ve şeker yüksekliği ile ilişkili semptomların varlığı ve yokluğu ,kullanılan diğer ilaç  tedavilerin varlığına göre hastayı başlangıçta sadece diyetle mi yoksa ilaçla birlikte mi tedavi edilmesine karar verilir. Şeker yüksekliğinin derecesine bağlı olarak hastalara bir veya iki ağızdan kullanılan şeker düşürücü ilaçlar başlanır. Yetersiz olduğunda üçüncü bir ajan veya insüline geçilmesi önerilir.Ciddi şeker yükseklikleri olan (kan şekeri  < 300 mg/dl veya HbA1C <9-9,5) hastalara başlangıçtan itibaren insülin tedavisi başlanabilir.

Diyabetin Komplikasyonları(Yan Etkileri) Nelerdir?

Diyabetin kronik komplikasyonları mikrovasküler (böbrek ,göz damarları hasarı ve parmak ucları sinir bozuklukları ) ve makrovasküler (kalp damar hastalığı ve diğer damarlarda olan hastalıklar) olarak ayrılır.Bu rahatsızlıklar diyabet hastalarının anlamlı derecede ölüm riskini arttırır ve ortalama ömrü 10 yıl kısaltır. Şeker hastalığında erken teşhis , sıkı gözlem ve tedavi bu tür yan etkilerin oluşma riskini azaltmaktadır.Diyabet hastalarının yaşam tarzı , beslenme alışkanlıklarının düzenlenmesi , kötü alışkanlıkların bıraktırılması önemli derecede hastalığın düzelmesine ve yan etkilerinin önlenmesine sebep olur.